Spring naar inhoud

GESCHIEDENIS



De Briard, of Chien de Brie is een oud Frans werkhondenras, welke terug gaat in de geschiedenis tot de tijd van Karel de Grote . Afbeeldingen zijn gevonden op wandkleden uit de achtste eeuw. Ze worden genoemd in archieven uit de twaalfde en veertiende eeuw. Maar omdat het geen hond van de adel betrof, maar “slechts” een hond van eenvoudige herders blijft de vroegste geschiedenis van de Briard toch vooral in nevelen gehuld.

In het midden van de 18e eeuw schreef M. de Buffon zijn "Histoires Naturelles du Chien". In 1757 schrijft hij  over een langharige Franse Herder, die onder de benaming Chien de Brie in nagenoeg alle landstreken bekendheid geniet. In 1809 noemt Abbé Rozier de Chien de Brie, als hond op de minder ruige terreinen van de Franse vlakte, populair vanwege zijn intelligentie, grote ijver en uitstekende geschiktheid voor het hoeden en drijven van schapen. In 1888 maakt professor Pierre Mégnin in zijn standaardwerk "Les Races de Chiens"  onderscheid tussen een langharige en gladharige variant. De laatste noemde hij Beauceron of Chien de Beauce.

Met het opkomen van de fotografie, verschijnen in de negentiende eeuw ook de eerste foto's van Briards. In diezelfde eeuw komen ook hondenshows in zwang en wordt er een stamboek opgesteld en een rasvereniging voor de Franse herdershonden opgericht (1869 werd de Club de Berger Francais gesticht. In 1909 scheidde de Club Les Amis Du Briard zich hiervan af), zodat vanaf die tijd de geschiedenis een stuk beter gedocumenteerd is. Al blijven er open vragen.

De Briard kende al vroeg enkele liefhebbers en fokkers in Nederland; ze importeerden honden uit België en Frankrijk en er werden enkele nestjes gefokt, o.a. onder de kennelnamen van Groot Kevelham, des Sentinelles. (Frya) Qui-Vive, v.d. Brêloft en Houtpark's.
Van die vroege fok in Nederland lopen ook nu nog steeds vele nakomelingen. het gaat daarbij dan zonder uitzondering om afstammelingen van Kamp. Riffijn die op 9 april 1924 werd geboren uit de Belgische import reu Kamp. Raymond (geb. 2-9-1914) en het teefje Brigande (geb. 7-9-1921) van H.R. Oxenaar. In 1942 werd door enkele liefhebbers de Nederlandsche Briard Club opgericht. In de jaren daarna nam de Briard gestaag toe in populariteit. Toen het mogelijk werd dat er meerdere rasverenigingen de belangen behartigen van een ras, werd in 1998 de Briard Vereniging Nederland opgericht. De laatste jaren neemt de populariteit van de Briard steeds verder af, een zorgwekkende ontwikkeling, temeer daar er vooral vraag is naar een bepaalde kleur, de verwantschap neemt toe en een nieuwe bottle-neck dreigt.



Van boven naar beneden: Foto uit 1899 van een Briard op een wedstrijd schapenhoeden. Briard Sultane in 1905. Briards in een boek uit 1925. 

Onze hedendaagse Briards stammen allemaal af van slechts een klein aantal Briards die eind negentiende eeuw/begin twintigste eeuw in het stamboek werden ingeschreven. Dat doet de interessante vraag rijzen in hoeverre de Briard zoals wij die kennen, nu daadwerkelijk overeenkomt met het oorspronkelijke landras, de ruigharige Briard-achtige honden die al eeuwen met de schaapskuddes meetrokken.


De eerste generaties Briards in het stamboek, in een gedeelte van een pedchart. De geschiedenis die voor al onze Briards gelijk is, loopt nog zo'n 10 generaties verder.

Er is veel gespeculeerd over welke rassen invloed hebben gehad op het ontstaan en ontwikkeling van de Briard. Hedendaags DNA-onderzoek stelt ons tegenwoordig in staat om een beter beeld te krijgen over welke verwantschap er bestaat tussen verschillende hondenrassen en de ontwikkeling van rassen. Helaas zijn rassen zoals de Barbet, Beauceron en Bergamasco niet opgenomen in onderstaand onderzoek, maar toch is interessant om te zien dat de Briard genetisch verwant is aan de Bouvier en de Belgische Herdershonden, zoals te zien is in onderstaande dendrogram op basis van onderzoek naar gezamenlijke haplotypes.

Hieronder een kaart van de gedeelde haplotypes v.d. Briard met andere rassen (lees HIER voor een korte uitleg (in het Engels). Er is één ding waar je voorzichtig mee moet zijn bij het interpreteren van deze haplotype kaarten. De analyse identificeert rassen die blokken DNA delen, maar je kunt niet weten of ras A in ras B is gekruist, of juist precies andersom. B.v. de Briard kan gebruikt zijn in de ontwikkeling van de Bouvier, of de Bouvier bestond al en is gebruikt om de Briard te ontwikkelen.

REFERENTIES
*Bron van alle oude afbeeldingen op deze pagina: Gallica.fr
​*NHSB 1929
*Parker, HG, DL Dreger, M Rimbault, BW Davis, AB Mullen, G Carpintero-Ramirez, & EA Ostrander. 2017. Genomic analyses reveal the influence of geographic origin, migration, and hybridization on modern dog breed development. Cell Reports 19: 697-708. doi: 10.1016/j.celrep.2017.03.079. (Download pdf). Supplemental files: Table S1 (list of breeds); Table S2: Haplotype sharing totals; Data S1: Bar graphs of haplotype sharing.

 

error: Content is protected !!