Spring naar inhoud

MEER OVER: EENVOUDIGE STRATEGIEËN OM GENETISCHE AANDOENINGEN BIJ HONDEN TE VERMINDEREN

Door dr. Carol Beuchat
Met toestemming overgenomen en vertaald van de website van het  Institute of Canine Biology
In een vorig bericht, liet ik zien hoe inteelt en strenge selectie de kans op genetische aandoeningen vergroot (door toegenomen expressie van schadelijke mutaties en afname van de algehele gezondheid (door inteelt depressie). Ik heb ook uitgelegd hoe we de gezondheid kunnen verbeteren en het risico op genetische aandoeningen kunnen verkleinen door enkele eenvoudige veranderingen in de manier waarop we fokken. Ik heb aan de hand van een simpel stroomdiagram laten zien hoe waarom dit gebeurt.
(Als je mijn vorige bericht niet hebt gelezen, zou je dat eerst moeten doen en dan hier verder lezen: Eenvoudige strategieën om genetische aandoeningen bij honden te verminderen)
Er zijn meerdere consequenties van inteelt die misschien minder bekend zijn bij hondenfokkers maar die uiteindelijk belangrijk kunnen zijn omdat ze ook invloed hebben op de cyclus van “inteelt ---> genetische aandoening”.
Hieronder de illustratie uit mijn vorige bericht, waaraan ik nog een circuit heb toegevoegd (in groen). (ik heb het circuit aan de linkerkant over gezondheidsconsequenties vervangen door één term "gezondheid"-“health”-)
We beginnen wederom met inteelt van een populatie honden. Het paren van verwante honden geeft inteelt, waarbij een puppy identieke kopieën van een allel krijgt van beide ouders, een toename van het gedeelte van de genen dat homozygoot is. Tot hier volgen we dezelfde stappen zoals we eerder bespraken.
De homozygotie de we hebben gecreëerd door inteelt,  kan verdeeld zijn over de chromosomen, of het kan ik blokken van aangrenzende genen voorkomen.
Blokken van homozygotie op de chromosomen noemen we "runs of homozygosity" (ROH), en die hebben twee belangrijke eigenschappen.
a) de blokken homozygote allelen  hebben de neiging langer en langer te worden met inteelt.
b) afwijking van het koppelingsevenwicht (linkage disequilibrium) neemt toe met inteelt.
Hoe definiëren we "linkage disequilibrium". We denken bij overerving meestal aan één van de twee allelen op een loci die wordt doorgegeven aan een nakomeling door willekeurig toeval. Dit is een simpele en bruikbare manier om te denken over vererving, maar in werkelijkheid kan het veel gecompliceerder zijn. In feite, de gebieden van homozygote loci die runs of homozygotie vormen hebben de neiging gezamenlijk, als een blok over te erven. Deze onwillekeurige overerving op aangrenzende loci in een run of homozygotie wordt “afwijking van koppelingsevenwicht ("linkage disequilibrium") genoemd.
Dus, volg verder met gebruik van onderstaande kaart:

​1) inteelt creëert homozygotie
2) "runs" of homozygosity (ROH) nemen toe
3) linkage disequilibrium neemt toe
4) schadelijke mutaties komen vast te zitten in blokken van homozygotie
In stap 4, waarom komen schadelijke mutaties vast te zitten in blokken van homozygotie? Inteelt verwijdert genetische variatie. Om “weg” te fokken van een schadelijk allel, moet het alternatieve (d.i. het normale) allel  deze vervangen. Als er is ingeteeld om homozygotie voor genen of type te laten toenemen en selectie heeft plaats gevonden om genetische variatie te verminderen, kan het normale allel zeldzaam zijn geworden. Homozygotie van een mutatie in ROH’s zal toenemen. Nu wordt het moeilijk of onmogelijk om de mutatie te verwijderen of zelfs te vermijden en met de tijd neemt het aantal mutaties die “gevangen zitten” toe.
5) de inklemming van mutaties vergroot de “genetische belasting” ("genetic load"), het aantal schadelijke allelen in de genenpool
6) de expressie van recessieve aandoeningen neemt toe
Dit pad gaat nu samen met het pad dat we eerder bespraken.
​Je ziet dat de fokker nu gevangen zit. We proberen type te verbeteren en genetische aandoeningen te verminderen, maar op hetzelfde moment verliezen we genetische variatie die nodig is voor verbetering. We maken het ook steeds moeilijker, zo niet onmogelijk om weg te fokken van genetische problemen vanwege linkage disequilibrium. Natuurlijk, blijven we streng selecteren op type, die ons verzekert dat de blokken die die genen bevatten homozygoot blijven. De mutaties in deze blokken zitten er voor altijd in vast.
Nu wordt dit pad meegenomen in het grotere stroomschema, waar we aangedane honden of gehele lijnen hebben verwijderd, in een poging om genen die problemen veroorzaken kwijt te raken. Maar dit verkleint de genenpool en gooit waardevolle genetische variatie weg.
​En zo gaat het verder, keer op keer, waarbij de kwaliteit van de genenpool met elke volgende generatie verslechtert.
Dit is een echt probleem als je fokker bent. Want dit alles betekent dat hoe meer inspanning je levert om gezondheid te verbeteren met de gebruikelijke strategieën van inteelt en selectie, hoe groter het probleem wordt. Dit is waar we nu staan.
Hoe kunnen we dit oplossen?
Als we een zwaar ingeteelde hond paren met één die niet nauw verwant is, kunnen we homozygotie (inteelt) verminderen bij de puppy’s. Minder inteelt betekent kleinere blokken homozygotie, dus linkage disequilibrium is verminderd. Mutaties en andere ongewenste genen die vast zitten in runs of homozygotie zijn nu “vrij” en kun je daar weg van fokken. Er is ook nieuwe variatie die je zou kunnen gebruiken om fenotype te verbeten, dus selectie zal effectiever zijn.
Bedenk dat de meest waardevolle honden voor een outcross (red.: hier bedoeld als minder verwant binnen een ras) waarschijnlijk niet die zijn die je zou hebben gekozen op basis van fenotype. De honden met goed type waartoe je je aangetrokken voelt, hebben waarschijnlijk allemaal dezelfde ROH waarmee je al worstelt en er zal maar weinig winst zijn. Paradoxaal, hebben de honden met meer fenotypische variatie, met name als de variatie ver weg is van de extremen in type, het meest te bieden in termen van het ontsnappen van de neerwaartse spiraal zoals hierboven beschreven. Je zult waarschijnlijk geen adembenemende puppy’s krijgen uit een fok van honden van matig type, maar je ontsnapt uit de cyclus die je fokprogramma in een wurggreep houdt en die rashonden op de rand van de afgrond brengt.
Ik hoor al een hoop mensen klagen dat outcross nieuwe mutaties in je lijn brengt. Ja, dat kan. Je hebt waarschijnlijk kennis van de dominante mutaties in de honden waarmee je wilt fokken, dus de nieuwe nieuwe mutaties zijn meest waarschijnlijk recessief. Kijk eens opnieuw naar het stroomschema en je ziet dat deze recessieve mutaties compleet onschuldig zijn zolang je niet twee honden paart die dezelfde mutatie hebben. En als je inteelt laag houdt, kun je deze mutaties elimineren door selectie omdat ze niet gevangen zitten in ROH’s. Wees bovendien terughoudend met het gebruik van populaire dekreuen; het laatste wat je wil, is tientallen puppy’s op de wereld zetten die elk de helft van de mutaties dragen van die favoriete hond. Onthoud, inteelt is de oorzaak van het probleem waar we nu mee te maken hebben. De oplossing is simpel: zet geen twee kopieën van dezelfde mutatie samen in een puppy.
Je kunt dit probleem oplossen. Je kunt gezondheidsproblemen elimineren in één generatie. Je kunt selectie effectiever gebruiken. Je kunt de variatie toevoegen die nodig is om betere honden te fokken dan je nu hebt. De honden worden ouder. Dierenartsrekeningen zullen minder worden. Fokken wordt eenvoudiger. Nestgrootte neemt toe. De gezondheid en welzijn van honden zal verbeteren.
Het geheim van het verbeteren van de gezondheid van honden ligt niet in nog meer DNA testen, maar in gedegen genetisch management. We weten wat de grote belasting met genetische aandoeningen bij honden veroorzaakt en we weten hoe we dit kunnen voorkomen. Het proberen om problemen te elimineren door vervelende mutaties achterna te hollen, haalt ons niet uit deze negatieve spiraal die het probleem veroorzaakt. Steeds meer selectie toepassen bij het fokken zal eveneens niet helpen. Deze maken de problemen alleen erger.
De oplossing is genetisch beheer. Begrijp hoe de problemen ontstaan zijn. Begrijp het belang van genetische variatie en lagere inteelt om gezondheid te verbeteren. En fok op een manier die zorgt voor een duurzame toekomst.
Als je iets nuttigs hebt geleerd van dit artikel, er is veel meer informatie die de gezondheid van honden en je fokprogramma succesvoller kan maken. De beste manier om je kennis en begrip te vergroten is door één van de cursussen die worden aangeboden door ICB. Deze cursussen zijn speciaal ontwikkeld voor fokkers en zij zijn echt de beste manier voor fokkers om te leren wat ze moeten weten om de gezondheid en het welzijn van honden te verbeteren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

error: Content is protected !!